Την Παρασκευή 30 Μαΐου δόθηκε το εναρκτήριο λάκτισμα των Πανελλαδικών Εξετάσεων για το 2025. Και όλα αυτά καθώς τα ενοίκια έχουν πλέον χτυπήσει κόκκινο ξεπερνώντας κατά πολύ τα αντίστοιχα επίπεδα του 2024.
Έτσι για άλλη μια φορά αναμένεται να είμαστε ξανά στο ίδιο έργο θεατές με τους χιλιάδες γονείς των πρωτοετών ετεροδημοτών φοιτητών να αναζητούν εναγωνίως φοιτητική στέγη για ενοικίαση.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο κάθε χρόνο οξύνεται όλο και περισσότερο με τα ΜΜΕ να προβάλλουν συνεχώς τις διαμαρτυρίες των γονέων των ετεροδημοτών πρωτοετών φοιτητών.
Έτσι στα τέλη Αυγούστου 2024 σε γενικές γραμμές δεν υπήρχαν πολύ εύκολα σπίτια, κάτω από 10 ευρώ το τετραγωνικό οπουδήποτε στην Αθήνα και το ίδιο ίσχυε και για τις άλλες περιοχές που είχαν μεγάλη ζήτηση (www.parapolitika.gr 26/8/2024).
Βέβαια «ενοίκιο άνω των 10 ευρώ το τετραγωνικό σημαίνει ότι πρέπει να πληρώνεις έναν “καθαρό” κατώτατο μισθό για ένα διαμέρισμα 70 τετραγωνικών» (www.thetoc.gr 3/7/2024).
Φέτος η κατάσταση σε σχέση με την φοιτητική στέγη αναμένεται ακόμη πιο δύσκολη καθώς με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό τον Απρίλιο του 2025 στα ενοίκια «καταγράφεται ράλι 10,8%» (www.news247.gr 9/5/2025).
Κύκλοι της αγοράς αποδίδουν την άνοδο των ενοικίων στην αυξημένη ζήτηση και την περιορισμένη προσφορά καθώς ένας μεγάλος αριθμός ιδιοκτητών ακινήτων έχει στραφεί στη βραχυχρόνια εκμίσθωση (www.thebest.gr 5/6/2025).
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) «η όξυνση του προβλήματος του κόστους στέγασης είναι απόρροια της εκτεταμένης επενδυτικής εκμετάλλευσης της κατοικίας, της απόσυρσης από την αγορά, ακινήτων που εξασφαλίζουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και προορίζονται για πλειστηριασμό καθώς και της υποτονικής δραστηριότητας στον κατασκευαστικό κλάδο για μακρά χρονική περίοδο, η οποία δεν έχει επιτρέψει την ομαλή αναπλήρωση του αποθέματος ακινήτων» (www.tovima.gr 2/6/2025).
Με αφορμή λοιπόν την έναρξη των φετινών Πανελλαδικών και τη συνακόλουθη κορύφωση της αγωνίας των υποψηφίων για το κατά πόσο θα μπορέσουν να μπουν στη Σχολή της προτίμησής τους επανέρχομαι για πολλοστή φορά σε σκέψεις και προτάσεις που είχα εκφράσει δημόσια ως πανεπιστημιακός δάσκαλος, ήδη από το 2008 και οι οποίες επικεντρώνονται για άλλη μια φορά στην αναγκαιότητα της ενίσχυσης της δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στην κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και στην θεσμοθέτηση της ελεύθερης πρόσβασης στα ΑΕΙ ενόψει μάλιστα της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας που αντιμετωπίζει η Πατρίδα μας.
Η κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και η ελεύθερη πρόσβαση στα Πανεπιστήμια, αφενός θα αποφορτίσει άμεσα την ελληνική οικογένεια από υλικά και ψυχολογικά βάρη και αφετέρου θα αναζωπυρώσει τα δημιουργικά ταλέντα της νέας γενιάς και θα δώσει προοπτική.
Ειδικότερα:
Τα Γυμνάσια και τα Λύκεια θα πάψουν να είναι εξεταστικά κέντρα. Οι μαθητές θα μπορέσουν να αποκτήσουν ουσιαστικές γνώσεις και δεν θα επικεντρώνονται στην ανάπτυξη μονόπλευρων δεξιοτήτων με μόνο στόχο την επιτυχία στις εξετάσεις.
Οι γονείς θα σταματήσουν να δαπανούν χιλιάδες ευρώ ετησίως σε φροντιστήρια. Μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και σε εποχή κρίσης και μνημονίων μόνο το 2018 η ιδιωτική δαπάνη της ελληνικής οικογένειας ανήλθε ετησίως σε 1,5 δισ. ευρώ (www.kathimerini.gr 5/10/2018). Μεγάλο μέρος της δαπάνης αυτής κατευθύνθηκε στα φροντιστήρια για την προετοιμασία των μαθητών προκειμένου να περάσουν στις πανελλαδικές εξετάσεις σε κάποιο ΑΕΙ.
Η μετανάστευση στο εξωτερικό Ελλήνων φοιτητών θα περιοριστεί και συνεπώς θα συρρικνωθεί η εκροή κεφαλαίων για σπουδές στο εξωτερικό. Η μείωση της μετανάστευσης στο εξωτερικό για σπουδές θα αμβλύνει, επίσης, το θλιβερό κοινωνικό φαινόμενο της αρπαγής εγκεφάλων, αυτού του σύγχρονου «brain drain».
Αυτό σημαίνει εξοικονόμηση σημαντικών ποσών αν υπολογίσουμε ότι η μέση μηνιαία δαπάνη της ελληνικής οικογένειας για τη συντήρηση των παραπάνω φοιτητών στο εξωτερικό ανέρχεται τουλάχιστον σε 1300 ευρώ ανά φοιτητή καλύπτοντας διάστημα τουλάχιστον 10 μηνών.
Στο ποσό αυτό θα πρέπει να προστεθούν και τα δίδακτρα ήτοι στην πιο επιεική περίπτωση 10.000 ευρώ ετησίως.
Με την πρότασή μας για ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ σε συνδυασμό με την εφαρμογή της αρχής της περιφερειακής προτίμησης οι φοιτητές θα μπορούν να σπουδάζουν στον τόπο κατοικίας τους και έτσι δεν θα επιβαρύνεται ο μηνιαίος οικογενειακός προϋπολογισμός με τουλάχιστον 1000 ευρώ για κάθε φοιτητή/τρια.
Οι όποιες δαπάνες για τη φοιτητική μέριμνα που βαρύνουν την ελληνική οικογένεια θα καταναλώνονται στο εσωτερικό της χώρας και όχι σε άλλες χώρες.
Το δημόσιο Πανεπιστήμιο είναι πυλώνα προόδου και προοπτικής και αδιαμφισβήτητος αρωγός για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Όπως υποστηρίξαμε ήδη από τις αρχές του 2008 και επανερχόμαστε για πολλοστή φορά σήμερα με το άρθρο μας αυτό, θεωρούμε ότι έχουν ωριμάσει πλέον οι συνθήκες για την κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και την θεσμοθέτηση της ελεύθερης πρόσβασης όλων των αποφοίτων του Λυκείου στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Το σύστημα της ελεύθερης πρόσβασης στη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση απαιτείται να οργανωθεί σε επίπεδο Περιφερειών με βάση τους παρακάτω άξονες:
1.Γενναία αύξηση της χρηματοδότησης της δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από τον κρατικό προϋπολογισμό.
2.Ολοκληρωμένος σχεδιασμός προκειμένου κάθε Περιφέρεια να διαθέτει πλήρως αναπτυγμένα δημόσια τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των Πολυτεχνείων και των Ιατρικών Σχολών.
3.Η ίδρυση και λειτουργία δημόσιας Ιατρικής Σχολής θα πρέπει να συνδυάζεται με λειτουργία αντίστοιχου δημόσιου Περιφερειακού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου.
4.Τα δημοσία ΑΕΙ κάθε Περιφέρειας θα πρέπει να διαθέτουν κάθε χρόνο ίσο τουλάχιστον αριθμό θέσεων εισακτέων με τους απόφοιτους των Λυκείων της συγκεκριμένης Περιφέρειας.
5.Εφαρμογή της αρχής της περιφερειακής προτίμησης σύμφωνα με την οποία οι απόφοιτοι Λυκείων κάθε Περιφέρειας θα έχουν δικαίωμα πρώτης προτίμησης στις Σχολές των δημόσιων ΑΕΙ της Περιφέρειάς τους και υπό την προϋπόθεση ότι φοιτούν σε αντίστοιχο Λύκειο της Περιφέρειας τουλάχιστον επί τριετία προς αποφυγή κατάχρησης της εν λόγω αρχής.
6.Αξιοποίηση της εμπειρίας των άλλων Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων σε μεθόδους αξιολόγησης των πρωτοετών φοιτητών προς αντιμετώπιση της αυξημένης ζήτησης σε Σχολές αιχμής.
7.Δωρεάν ενδοπεριφερειακή μετακίνηση των φοιτητών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς προκειμένου να μειωθούν τα κόστη που επωμίζεται η κάθε οικογένεια για δαπάνες φοιτητικής μέριμνας και εγκατάστασης.
8.Είναι προφανές ότι η λειτουργία των δημόσιων Πανεπιστημίων στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη θα πρέπει να οργανωθεί σε μια αντίστοιχη μητροπολιτική βάση και να ενισχυθεί με την ίδρυση και νέων δημόσιων Πανεπιστημίων και νέων δημόσιων Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων.
9.Ανακατανομή των υπηρετούντων μελών ΔΕΠ ορθολογικά με βάση την εντοπιότητα με ταυτόχρονη αύξηση των μελών ΔΕΠ.
